КВАНТ АННЕАЛИНГ (КВАНТ ХӨРГӨЛТӨӨР ОНОВЧЛОЛ ХИЙХ АРГА)
КВАНТ АННЕАЛИНГ (КВАНТ ХӨРГӨЛТӨӨР ОНОВЧЛОЛ ХИЙХ АРГА)

Төгс буюу сайн ажиллагаатай квант компьютерууд гарч ирэхэд дор хаяж арван жил буюу түүнээс ч илүү хугацаа шаардлагатай ба ирээдүйд энэхүү компьютер нь өгөгдөл болон тооцооллыг ашиглаж буй бидний одоогийн  арга барилыг үндсээр нь өөрчлөх болно. Квант компьютерууд нь сонгодог компьютеруудтай харьцуулахад өөр математик зарчимд суурилж, өгөгдлийг өөрөөр төлөөлөн илэрхийлэх бөгөөд мөн өөр төрлийн үйлдлүүдийг гүйцэтгэх болно.

Эдгээр ялгаануудын үр дүнд квант компьютерууд өөр алгоритмуудыг ажиллуулах бөгөөд тэдгээрийн зарим нь экспоненциал хурдтай байна. Өөрөөр хэлбэл, сонгодог компьютероор практикт шийдвэрлэх боломжгүй асуудлуудыг квант компьютер шийдэх чадвартай байна гэсэн үг.

Ирээдүйд квант компьютер нь хөрөнгө оруулалтын багцыг оновчлох нарийн төвөгтэй асуудлуудыг маш сайн шийддэг болно.  Мөн квант машин сургалт нь орон зайн болон цаг хугацааны илүү нарийвчилсан нягтралтай тооцоолол хийх боломж олгож, өгөгдөл багатай нөхцөлд ч илүү өндөр нарийвчлалд хүргэнэ. Судлаачид квант хиймэл оюун ухаанд зориулсан алгоритмуудыг хөгжүүлж байна.

Одоогоор D-Wave Quantum компанийн ашигладаг квант аннеалингийн арга нь аль хэдийн хэрэглээнд нэвтэрч, бодит амьдралын оновчлолын асуудлуудыг шийдвэрлэж байна.

Квант аннеалинг нь комбинаторикын оновчлол болон магадлалд суурилсан түүвэрлэлтийн бодлогуудыг шийдвэрлэхэд ашиглагддаг, өөрөө сурах чадвартай алгоритм юм. Энэ арга нь соронзон орны нөлөөг оруулж, тохируулснаар бодлогын шийдийг энергийн хамгийн бага түвшнээр илэрхийлж, функцийн минимум утгыг олохыг зорьдог.

Квант аннеалинг нь квант системүүдийн байгалийн хувьслын мөн чанарт тулгуурлан ажилладаг. Физикийн суурь хууль ёсоор хаалттай систем дэх объектууд хамгийн бага энергийн төлөв рүү тэмүүлэх хандлагатай байдаг. Жишээлбэл: Аливаа объект нь уулын оройгоос доош гулсах, эсвэл термодинамикт хугацаа өнгөрөхийн хирээр хөрөх процесс явагдах гэх мэт. Энэ зан төлөв нь квант физикийн ертөнцөд мөн адил үйлчилдэг ба энэ процесст та оролцож, нөлөөлөхгүй..

Иймээс хэрэв бид асуудлаа энерги минималчлах бодлого болгон томьёолж чадвал (өөрөөр хэлбэл бодлогын шийд нь хамгийн бага энергийн төлөвтэй нь таарч байхаар тодорхойлж чадвал) уг бодлогыг квант физикийн аргаар шийдвэрлэх боломжтой гэсэн үг юм. Бодлогыг загварчилж ажиллуулсны дараа, квант физикийн байгалийн хувьсал явагдах ба энэхүү процессын эцсийн хэлбэр нь таны бодлогын шийд юм.

Квант аннеалинг алгоритм ажиллуулдаг процессорууд нь аяндаа өөрөө бага энергийн шийдлүүдийг өгдөг. Зарим тохиолдолд хамгийн бага энергийн шийдэл шаардлагатай байдаг бол, зарим тохиолдолд сайн чанарын бага энергийн түүврүүд хэрэгтэй байдаг. Энэхүү арга нь дискрет оновчлолын бодлогууд болон магадлалд суурилсан түүвэрлэлтийн бодлогуудыг шийдвэрлэхэд хамгийн тохиромжтой.
Олон тооны бага энергитэй төлөвүүдээс түүвэр авч, энергийн хэлбэрийг тодорхойлохыг магадлалд суурилсан түүвэрлэлтийн бодлого гэнэ. Машин сургалтад энэ аргаар тухайн судалж буй зүйлийн магадлалыг дүрслэн харуулж болно. Эдгээр түүврүүд нь таны загвар ямар хэлбэртэй болох мэдээллийг өгөх ба аяндаа түүврүүдийн тоо өсөж загвар сайжрах болно.

Квант аннеалинг процесс      

1. Кубит нь суперпозици (0 ба 1) төлөвт байх бөгөөд тус бүрийг харгалзах соронзон оронтай байхаар кодолно. Аннеалинг хийгдсэний эцэст кубит бүр 0 эсвэл 1 гэсэн уламжлалт бит хэлбэрт шилжих болно.
2. Квант аннеалингийг ажиллуулах үед зурагт үзүүлсэнээр доод буюу суперпозицийн төлвийн цэгт хаалт үүсэж 0 болон 1 төлөвт харгалзах 2 боломжит доод цэг бүхий энергийн диаграмм үүснэ. Кубит нь аннеалинг хийгдсэний эцэст энэ 2 цэгийн аль нэг утгыг авах бөгөөд тус бүрийн утгыг авах магадлал нь адил 50% байна.

3. 0 болон 1 утгад авах магадлалыг удирдаж болно. Ингэхийн тулд гаднаас нэмэлт соронзон орны нөлөөг оруулна. Тэгснээр энэхүү 2 цэгийн байрлалыг хазайлгаж аль нэг төлөвт унах магадлалыг ихэсгэнэ. Энэхүү гадны соронзон орныг хазайлтын соронзон орон гэх бөгөөд энэ процесст кубит нь энергээ гадны соронзон орон ашиглаж хамгийн бага болгож буй хэрэг юм.

4. Кубитүүдээ холбогчоор холбоно. Холбогч нь кубитүүд хоорондоо яаж нөлөөлөхийг тодорхойлдог ба 2 кубитийг хоёул адилхан байхаар, эсвэл ялгаатай төлөвт байхаар холбож, 00, 11, 01, 10 гэсэн 4 янзын төлөв үүсгэнэ. Энэ нь ороолдоон(entanglement) үүсгэж буй хэрэг юм. 2 кубитийг ороолдоонд оруулахад 4 янзын төлөв бүхий 1 объект үүснэ. Зурагт 2 кубитийн 4 төлөвтэй энергийн диаграммыг харуулав. Эдгээр төлөвүүдэд харгалзах энерги нь холбогч болон кубит бүрийн хазайлтын соронзон орноор тодорхойлогдоно. Холбогч нь кубитүүдийг адилхан байлгах эсвэл ялгаатай байлгах 2 хувилбарын аль нэгэнд нь энергийн давуу байдал үүсгэдэг. Хэрэв холбогч нь кубитүүдийг ялгаатай байлгахыг хүсвэл зурагт үзүүлснээр ялгаатай 2 төлөвийн энергийг адилхан 2 төлөвийн энергитэй харьцангуйгаар доошлуулна гэсэн үг. Кубит бүр хазайлтын соронзон орны нөлөөнд ордог ба кубитүүд нь холбогчоор харилцан бие биедээ нөлөөлдөг.

5. Хазайлтын соронзон орон ба холбогчийн чиглэл болон хүчийг тохируулж болдог. Энэ нь квант компьютерыг программчилж буй процесс бөгөөд программчлагч нь энергийн диаграммыг хазайлтын соронзон орон болон холбогчуудын системээр тохируулан тодорхойлж болно. Үүний дараа квант аннеалинг хийгдэхээр энергийн диаграммаас хамгийн бага энерги сонгогдоно.
6. Хэрэв 3 кубит байвал төлөвүүдийн тоо 8 болно. 1 кубит нэмэгдэх бүрд энергийн диаграммыг тодорхойлох төлөвүүдийн тоо 2 дахин их болно. Төлөвүүдийн тоо нь кубитүүдийн тоотой экспоненциал хамааралтайгаар өснө.

7. Квант аннеалинг хийхдээ олон тооны багц бүхий кубитүүдийг авч үзнэ. Эхлээд кубит бүр суперпозици төлөвтэй байх бөгөөд хоорондоо холбоогүй байна. Дараа нь квант аннеалинг процесст орж хазайлтын соронзон орны нөлөө болон холбогчдыг оруулж ирснээр бүх кубитүүд ороолдоонд орно (entangled). Энэхүү том квант систем бүхий объектод кубит бүрийн 0 болон 1 болж хувирах магадлалыг тохируулдаг.

8. Квант аннеалингийн эцэст кубит нэг бүр 0 эсвэл 1 болж уламжлалт бит хэлбэрт хувирсан байна. Энэхүү эцсийн төлөв нь бодлогын хамгийн бага энергитэй төлөв эсвэл боломжит хамгийн бага энергийн төлөв юм. Энэ бүх процесс kвант компьютерын чип-д 20 микросекундэнд хийгдэнэ.

Эх сурвалж:

  1. https://www.theactuary.com/2025/09/02/big-question-will-quantum-computing-be-bigger-ai-actuaries
  2. https://support.dwavesys.com/hc/en-us/articles/360003680954-What-Is-Quantum-Annealing

 

Мэдээ бэлтгэсэн: Математикийн салбарын ЭШДэА Г.Гантигмаа









Бусад мэдээлэл